YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİ PROGRAMI
Doktora/Sanatta Yeterlik

D.1. Program Hakkında Genel Bilgi

Geri Dön

Türkçenin yabancı dil olarak benimsenmesi ve öncelikle Avrupa ve yakın komşu ülkelerden olmak üzere tüm dünyadan Türkçe öğrenmeye yönelik talepler gün geçtikçe artmaktadır. Bu artışta ulaşım ve iletişim imkânlarındaki artışın rolü olmakla birlikte Türkiye ve Türk dünyasının artan ekonomik ve siyasi gücünün çok daha fazla etkin olduğu bilinmektedir. Afrika'nın en güneyinden Sibirya'ya, Avustralya'dan İspanya'ya, Amerika kıtasının özelikle kuzey yarısından Türkçe öğrenimine olan talep gün geçtikçe artmaktadır. Bu bölgelerde kurulan orta eğitim kurumları ile Türkçe'nin gücünün gittikçe artan bir şekilde farkına varılması artışın diğer önemli sebepleri arasında yer alır. Ancak tüm diğer alanlarda olduğu gibi Türkçe eğitim ve Türkçenin akademik olarak yabancı dil şeklinde nasıl öğretilmesi gerektiği konusunda da ciddi boşluklar bulunmaktadır. Kaşgarlı Mahmut dönemin metodoloji ve anlayışına göre sözlük yazmışken bugün Türkçeyi öğretme konusunda yeterli ve gelişmiş bir sistemden mahrumdur. Her şeyden önemlisi kur sistemine dayalı ve standartları olan, fonetik laboratuvarları ile donanmış, farklı kültürel arka plandan gelenlerin ihtiyaçlarına göre çeşitlenmiş bir dil öğretim bilgisi ve sistematiği henüz oluşturulamamıştır. Türkiye'nin gücü ve etkisi akademik çalışmaların önüne geçmiş, Türk akademisi bu hıza yetişemediği gibi içinde bulunduğu öğrenilmiş atalet ve gereksizlik duygusundan da kurtulamamıştır. Şimdi yeniden tüm dil öğretim metod ve tecrübelerinden faydalanarak Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi için alt yapının oluşturulması gerekmektedir. Bunun için de hem Türkçe üzerine, hem de Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi üzerine araştırmaların yapılması, Türkçeyi yabancılara sistematik ve daha işlevsel olarak öğretecek eğitmenlerin yetiştirilmesi gerekmektedir. Bu sebeple öncelikle Türkçe öğretiminde var olan akademik bilgi eksikliğinin hızla ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bu ise sağlam metodolojik yaklaşım, araştırma, karşılaştırma ve tecrübeyle oluşacak bir durumdur. Tüm bu tespitlere dayalı olarak hem filoloji mezunları arasından yetenekli ve istekli adaylarla hem de Türkçenin öğretiminde yöntem geliştirmek ve araştırmaları daha ileri seviyeye taşımak için lisansüstü eğitime ağırlık verilmesi gerekir. Benzer türden FLE, EFL gibi alanlarda yüzlerce yıldan beri oluşmuş bir birikim vardır. Yani İngilizce, Almanca ve Fransızcanın yabancı dil olarak öğretiminde en azından 200 yıllık bir Batı tecrübesi vardır. Diğer bir ifadeyle, ilgili ülkeler 200 yıldan beri Almanca, Fransızca veya İngilizceyi nasıl daha iyi öğretiriz sorunsundan yola çıkarak sistematik ve etkili bilgi üretmişler, deneysel birikime sahip olmuşlardır. Bu ülkelerin FLE, EFL gibi alanlarda elde ettiği tecrübelerden yararlanılmalı ancak Türkçe için yeni, etkili ve bilimsel bilgi üretilmeli ve bu bilgiyi alanlarda, TÖMER'lerde etkin bir şekilde kullanacak insanlar yetiştirilmeli, deneylerle bu veriler test edilmeli ve yenilenmelidir. Bu sebeple Yabancı Dil Olarak Doktora programlarının açılması zarureti vardır.

D.2. Kazanılan Derece

Geri Dön

Doktora

D.3. Öğrenim Düzeyi

Geri Dön

YÇ-AYA: 3
AYÇ-YBÖ: 8

D.4. Kayıt Kabul Koşulları

Geri Dön

1- Sosyal bilim alanına giren yüksek lisans programlarından birisinden mezun olmuş olması.

2- Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yapılan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimine Giriş Sınavı'nın (ALES) sayısal, sözel ya da eşit ağırlık puan türlerinden birinde en az 60 standart puan ya da uluslararası düzeyde kabul gören GRE ve GMAT sınavlarından H.Ü. Senatosu tarafından belirlenen denklik çerçevesinde 60 puana eşdeğer puan almış olmaları ve Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı'ndan (YDS) en az 60 puan almış olmak ya da ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen ulusal veya uluslararası geçerliliği olan ve eşdeğerliliği kabul edilen sınavlardan birinden eşdeğeri puan almaları gereklidir.

3- Uluslararası öğrenci başvuruları, Üniversitemiz Senatosunun 15.01.2014 tarih ve 2014-28 sayılı “Yabancı Uyruklu Adayların Hacettepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Programlarına Başvuru ve Kabul Koşullarına İlişkin Esaslar” Senato Kararı uyarınca kabul edilir.

4- Yukarıda yer almayan hükümler Hacettepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uyarınca uygulanacaktır.

5- İkili yabancı anlaşmalar, Hükümet bursları, Yunus Emre Enstitüsü, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığı ve diğer burslu öğrenciler için özel hükümler uygulanır.

5a- Üniversitelerin Eğitim, Fen-Edebiyat ve/veya Edebiyat Fakülteleri Dil, Edebiyat, Lehçeler ve Mütercim-Tercümanlık, Türkiyat ve Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanlarında Yüksek Lisans derecesine sahip olmak.

5b- Yurt dışından Yüksek Lisans diploması olanlar, ilk maddede belirtilen alanlardan eşdeğerliğe veya Türkoloji yüksek lisans derecesine sahip olmak.

D.5. Kazanılan Derece Gereklilikleri ve Kurallar

Geri Dön

90 AKTS ders kredisi, 30 AKTS doktora yeterlik sınavına hazırlık kredisi ve 120 AKTS tez kredisi olmak üzere toplam 240 AKTS'yi tamamlamak, dört yarıyıl sonunda alınan tüm derslerden ve dersleri tamamladıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim yönetmeliğinde belirtilen doktora yeterlik sınavından başarılı olmak, belirtilen sürelerde tez raporunu tamamlamak ve sunmak.

D.6. Önceki Öğrenmelerin Tanınması

Geri Dön

Bu konuda Hacettepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nce belirlenen ölçütler esas alınır.

Yönetmelik hükümlerine göre daha önce alınan derslerin programdaki derslerle içerik ve kredi açısından yapılan değerlendirme sonucu eşdeğerliliği yapılır.

D.7. Programın Amacı

Geri Dön

Bu lisansüstü programının en temel görevi bilimsel yöntem ve disiplinlerarası bir yaklaşımla Türkçenin hem yurt içi hem de yurt dışında yabancı dil olarak öğretilmesine yönelik bilimsel bilgi üretmek ve uygun yöntemler geliştirmektir. Bu amaçla, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi'nde en etkin yaklaşım, yöntem ve tekniklerin adaylara kazandırılması, ayrıca adayların bu alanda yeni yöntem ve teknikler geliştirerek dünya dillerinin öğretiminden hareketle bilgi üretmelerini sağlamaktır. Ayrıca geliştirilen yöntem ve tekniklere uygun içeriklerin hazırlanmasında bilimsel altyapıyı sağlamak ve uygun içerikleri üretmektir.

D.12. Mezunların Mesleki Profili

Geri Dön

Programı başarıyla tamamlayan öğrenciler;

i) Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimine bütünlükçü bir şekilde yaklaşır,

ii) Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında dünyadaki bilimsel yöntem ve bulgulara paralel bilgi üretme metodolojisi kazanır;

iii) Tarihten günümüze yabancı dil olarak Türkçe öğretimi araştırmaları için gerekli kaynak dillerinden en az birisini okur, anlar, analiz eder ve evrensel bilgiye katkıda bulunacak şekilde yeni bilgi üretir, yorumlar.

iv) Yukarıdaki deneyimden hareketle akademisyen, öğretmenlik vb. meslekleri başarıyı ile gerçekleştirebilme donanımına sahip olur.

v) Yunus Emre Enstitüsüne bağlı yurt içi ve dışındaki birimlerde, MEB'e bağlı dil öğretimi birimlerinde, TÖMER'lerde ve yurt içi ve yurt dışı özel dil okullarında Türkçenin Yabancılara öğretimi alanında çalışma yeterliliğine sahip olur.

D.14. Öğretim Programının Yapısı

Geri Dön

Doktora ders döneminde öğrenci toplamda 10 ders alması gerekir. Bu derslerden en az 8'i doktora programından olmalıdır ve öğrenci 4 üzerinden en az ortalama 3.0'lık bir akademik başarı göstermek zorundadır. Verilen süre içinde bu başarıyı gösteremeyen öğrencinin programdan ilişiği kesilir. Yönetmeliğe göre, derslerini başarı ile tamamlayan doktora öğrencisi bunu izleyen yarı yılda Doktora Yeterlilik Sınavına Hazırlık dersini alır ve takip eden dönemde Doktora Yeterlilik Sınavına girer. Bu sınavda başarısız olanlara ikinci bir sınav hakkı tanınır. Doktora Yeterlilik Sınavı öğrencinin genel kuramsal, yöntemsel konular ve tez konusu hakkındaki bilgi birikimini değerlendirmeyi amaçlar. Sınavda başarılı olan öğrencilere tezlerini hazırlamaları için iki yıl süre tanınır, çalışmalarının ilerleme süreci danışmanının da üyesi olduğu Tez İzleme Komitesi'nce yılda iki kez toplanılarak değerlendirilir. Çalışmaları tatmin edici olduğu hâlde tezlerini hazırlayamamış olan öğrencilere en fazla 2 yıl ek süre tanınır. Öğrenci, hazırladığı tezini çoğunluk oyu ile karar veren bir jüri önünde savunmak zorundadır.

D.15. Sınavlar, Değerlendirme ve Notlandırma

Geri Dön

Öğrenci kodladığı derse devam etmek ve başarı için asgari koşulları yerine getirmek zorundadır. Bunlar arasında derslere katılım, sunum, dönem sonu ödevi ve bazı dersler için genel sınavlardan geçer not almak yer alır.

D.16. Mezuniyet Koşulları

Geri Dön

Dersleri başarıyla tamamlayan öğrenci alanda disiplinlerarası ve özgün bir yöntem ile doktora tezi hazırlamak zorundadır. Bu tez Enstitü Kurulu tarafından belirlenen jüri önünde savunulmak suretiyle başarı/başarısız olunur.

D.17. Eğitim Türü

Geri Dön

Tam Zamanlı 1. Öğretim

D.18. Program Sorumlusu

Geri Dön

Prof.Dr. Yunus KOÇ